“Λέξεις που κολλάνε” ή αλλιώς τραυλισμός

“Λέξεις που κολλάνε” ή αλλιώς τραυλισμός

Εμφανίζεται συχνά κάποια στιγμή ιδιαίτερου άγχους που όλοι μας έχουμε διστάσει ή και “κολλήσει” ενώ μιλάμε. Συμβαίνει όταν είμαστε φορτισμένοι συναισθηματικά και προσπαθούμε να πούμε κάτι σημαντικό, ακόμα και στους πιο δεινούς ομιλητές σε σημαντικές ομιλίες και συνήθως προκαλεί περισσότερο άγχος σε αυτόν που μιλάει παρά σε όσους ακούνε.

Αυτό οι ειδικοί το ονομάζουμε φυσιολογική δυσρυθμία και συμβαίνει συχνά, δεν πρέπει όμως να συγχέεται με την διαταραχή του τραυλισμού.

Τί είναι;

Τραυλισμό ονομάζουμε την διαταραχή στη ροή της ομιλίας ενός ατόμου. Συμβαίνει στην προσπάθειά του ατόμου να μιλήσει φυσιολογικά και τότε κάνει εκούσιες επαναλήψεις λέξεων (π.χ. Και…και…και..), επιμηκύνσεις στο αρχικό γράμμα (π.χ. Σσσσ…σήμερα) και δισταγμούς ανάμεσα στις λέξεις που καθιστούν την ομιλία του κοπιαστική και αγχωτική για τον ίδιο και για αυτούς που τον ακούνε. Ακόμα προκαλείται ένταση στους μυς του λαιμού και συσπάσεις στο πρόσωπο που προκαλούν πολλές φορές αμηχανία στον συνομιλητή και αισθήματα ντροπής στο άτομο που τραυλίζει.

Ποιά είναι τα είδη του τραυλισμού;

Νευρογενής επίκτητος τραυλισμός

Οφείλεται ή επιδεινώνεται από επίκτητη νευρολογική ασθένεια ή βλάβη. Είναι σπάνιος και συνήθως παροδικός. Συχνά χρησιμοποιείται για να καταλάβουμε ότι υπάρχει κάποια νευρολογική νόσος.

Πιο συχνές αιτιολογίες: Όγκοι, Φάρμακα, Κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις, Άνοια, Λοιπές νευρολογικές διαταραχές

Ψυχογενής επίκτητος τραυλισμός

Έναρξη στην ενήλικη ζωή και κατά τη διάρκεια στρεσογόνου περιόδου. Απουσία νευρολογικής αιτιολογίας.

Cluttering (κλάτερινγκ) χρησιμοποιείται ο αγγλικός όρος (σε ελεύθερη μετάφραση είναι: ταχυλαλία)

Γενικά είναι ομιλία με γρήγορο ρυθμό που είναι δυσκατάληπτη και με ιδιόρυθμες δυσρυθμίες. Παρουσιάζει κυρίως επαναλήψεις, αναθεωρήσεις και δισταγμούς (χωρίς ένταση).

Εξελικτικός τραυλισμός

Χαρακτηρίζεται από παθολογικά υψηλή συχνότητα ή/και διάρκεια δυσρυθμιών στη ροή του λόγου. Πρέπει να τον διαχωρίσουμε από φυσιολογικές δυσρυθμίες στην ομιλία μας.

Συμπτώματα: επαναλήψεις (που…που..που..), επιμηκύνσεις (αααα..κόμα), μπλοκαρίσματα (κκκ…αι)

Δευτερεύουσες συμπεριφορές (δηλαδή εκτός από την ομιλία): κλείσιμο ματιών, κούνημα κεφαλιού, παρεμβολές λέξεων (άσχετες με την συζήτηση) και συμπεριφορές αποφυγής δηλαδή αλλαγή της λέξης που το άτομο περιμένει να τραυλίσει με κάποια άλλη που του φαίνεται πιο εύκολη.

Εμφανίζεται σε ποσοστό 5% εως 15% στον γενικό πληθυσμό. Η ηλικία έναρξης είναι απο 18 μηνών αλλά πιο συχνά εμφανίζεται στις ηλικίες 2 εως 5 ετών.

Πότε ξεκινάει ο τραυλισμός;

Η έναρξη του τραυλισμού μπορεί να γίνει σταδιακά ή και απότομα. Εμφανίζεται με μεγαλύτερη συχνότητα στα αγόρια απο ότι στα κορίτσια: 1,2 αγόρια /1 κορίτσι (όσο αυξάνεται η ηλικία αλλάζει και γίνεται 4 αγόρια/1 κορίτσι). Στα κορίτσια τα συμπτώματα εμφανίζονται πιο νωρίς και έχουν νωρίτερη και πιο συχνή ανάρρωση.

Μήπως όταν μεγαλώσει θα “καθαρίσει η γλώσσα του”;

Αυθόρμητη ανάρρωση

Σε ποσοστό 50-85% υπάρχει ανάρρωση των συμπτωμάτων του τραυλισμού χωρίς θεραπεία. Μεγαλύτερη πιθανότητα υπάρχει στους πρώτους 6 – 36 μήνες μετά την έναρξη με την πλειοψηφία να αναρρώνει αυθόρμητα στους 6-12 μήνες μετά την έναρξη.

Όσο πιο νωρίς γίνει η έναρξη των συμπτωμάτων του τραυλισμού τόσο μεγαλύτερη πιθανότητα αυτοανάρρωσης ενώ στα κορίτσια συμβαίνει πιο συχνά.

Οι παράγοντες που ευνοούν την αυθόρμητη ανάρρωση :

* η κληρονομικότητα, δηλαδή να υπάρχει παρόμοια περίπτωση αυθόρμητης ανάρρωσης του τραυλισμού μέσα στην οικογένεια

* να είναι κορίτσια

* να έχουν υψηλές γλωσσικές και νοητικές ικανότητες

* η έναρξη να έχει γίνει σε μικρή ηλικία

* εαν είναι ήπιος τραυλισμός

* εαν το γλωσσικό περιβάλλον είναι απλό

Είναι σημαντικό να τονισθεί οτι η αυθόρμητη ανάρρωση δεν συμβαίνει για αρκετές περιπτώσεις παιδιών. Οι γονείς θα πρέπει να είναι σε εγρήγορση για να παρατηρήσουν τον τραυλισμό που επιμένει και επιδεινώνεται όσο περνά ο καιρός και προκαλεί δυσκολίες στην καθημερινότητα του παιδιού. Δεν περιμένουμε παραπάνω απο 6 μήνες όταν το παιδί τραυλίζει συνεχώς, για να ζητήσουμε την γνώμη του λογοθεραπευτή.

Θεραπεύεται;

Οι θεραπείες για τον τραυλισμό στους ενήλικες και σε παιδιά σχολικής ηλικίας διαφοροποιούνται ανάλογα με τις θεωρίες για την αιτιογέννεσή του.

Οι προσεγγίσεις είναι:

συμπεριφοριστικές, δηλαδή αλλαγής του περιβάλλοντος ή των συνθηκών που παρουσιάζεται ο τραυλισμός με μεγάλο ποσοστό υποτροπής μετά το τέλος της θεραπείας ή σε περιβάλλοντα υψηλού άγχους,

γνωσιακές, που προτρέπουν το άτομο που τραυλίζει να μαθαίνει να αναγνωρίζει και να ελέγχει ή να τροποποιεί τα συμπτώματά του τραυλισμού στην ομιλία του όταν αυτά παρουσιάζονται,

ψυχαναλυτικές, εφαρμόζουν ψυχοθεραπεία χωρίς όμως να αναγνωρίζουν τον τραυλισμό ως γλωσσική διαταραχή στην ροή της ομιλίας.

Θεραπείες στην προσχολική ηλικία

Η έναρξη όμως του τραυλισμού συμβαίνει συνήθως σε προσχολική ηλικία και μέχρι να φτάσει το παιδί σε σχολική ηλικία για να μπορέσει να εφαρμόσει τις παραπάνω θεραπείες τα συμπτώματά του έχουν εδραιωθεί και η θεραπεία γίνεται δύσκολη και χρονοβόρα.

Όπως και στις περισσότερες διαταραχές, έτσι και στον τραυλισμό η πρώιμη παρέμβαση κρίνεται απαραίτητη. Σε προσχολικές ηλικίες οι γνωσιακές, συμπεριφορικές ή ψυχαναλυτικές θεραπείες φαίνεται να μην έχουν τα θεμιτά αποτελέσματα λόγω και της συναισθηματικής και γνωστικής ανωριμότητας του παιδιού.

Για τα παιδιά προσχολικής ηλικίας δεν υπάρχουν άμεσες θεραπείες (δηλαδή που να γίνεται μόνο θεραπεία στο παιδί από τον ειδικό) και που να έχουν αξιόπιστα αποτελέσματα. Συνήθως οι γονείς είναι αυτοί που τροποποιούν το περιβάλλον και τη συμπεριφορά τους απέναντι στο παιδί όταν τραυλίζει, χωρίς να εστιάζουν στον τραυλισμό καθαυτό.

Μία θεραπευτική μέθοδος που εφαρμόζεται σε παιδιά προσχολικής ηλικίας, με αυξανόμενους υποστηρικτές ανα τον κόσμο και ερευνητικά δεδομένα που αποδεικνύουν την αποτελεσματικότητά της ,είναι η μέθοδος Lidcombe (λίντκομπ). Αναπτύχθηκε απο λογοθεραπευτές, εξειδευμένους στον τραυλισμό, στην Αυστραλία και είναι παγκοσμίως διαδεδομένη. Η θεωρητική βαση της μεθόδου βασίζεται σε στατιστικά δεδομένα που υποστηρίζουν οτι η θεραπεία του τραυλισμού μέσα σε 1 με 2 χρόνια απο την εμφάνισή του είναι πιο αποτελεσματικη και έχει μεγαλύτερη πιθανότητα για την διατήρηση της ομίλιας χωρίς συμπτώματα τραυλισμού για αρκετά χρόνια μετά το τέλος της, ακόμα και για πάντα.

Η αρχή της μεθόδου, είναι η εφαρμογή της θεραπείας απο τους γονείς στο

περιβάλλον του παιδιού μετά την παράλληλη συστηματική τους εκπαίδευση απο εξειδικευμένο, στη μέθοδο, λογοθεραπευτή. Στόχος είναι η ομιλία χωρίς συμπτώματα τραυλισμού και ενδυνάμωσης της γνώμης του παιδιού για την ικανότητά του να μιλάει χωρίς τραυλισμό.

Ο τραυλισμός είναι μία διαταραχή στην ομιλία με ποικίλες επιπτώσεις και στην ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών και ενηλίκων αργότερα. Οι θεραπευτικές προσεγγίσεις απέναντι στα άτομα που τραυλίζουν δεν θα πρέπει να είναι μονόπλευρες (από ψυχολόγο ή λογοθεραπευτή) καθώς και σε αυτή την περίπτωση διαταραχής (όπως και σε άλλες) η συνεργασία μεταξύ των ειδικών καθώς και η εκπαίδευση της οικογένειας προσφέρουν τα βέλτιστα αποτελέσματα στην έκβαση της θεραπείας.

Κατερίνα Αρ. Τσούμα, Λογοθεραπεύτρια

μέλος του Συλλόγου Επιστημόνων Λογοπαθολόγων Λογοθεραπευτών Ελλάδος ΣΕΛΛΕ

(εξειδεκευμένη θεραπεύτρια στη μέθοδο Lidcombe καθώς και σε άλλες θεραπευτικές μεθόδους για τον τραυλισμό)

Kαλέστε τώρα για μια δωρεάν συνάντηση



Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *